you're reading...
Giáo dục

Một chút về việc học của trẻ con…

Quan sát trẻ con ở tuổi lên 2, lên 3, mình thấy chúng bắt đầu biểu hiện nói nhiều, hỏi cũng nhiều hơn. Đây là giai đoạn rất quan trọng cho chúng phát triển vốn từ, “gọi tên” thế giới xung quanh, và đây cũng là cơ hội tuyệt vời cho cha mẹ cha mẹ chúng ta chọn những viên gạch tốt để xây nền tảng cho con về ngôn ngữ cũng như tri thức.

Một ngày con bạn có thể hỏi cả trăm lần, hỏi lặp đi lặp lại một câu hỏi/một vấn đề gì đó…Điều đó có thể làm cho chúng ta rất dễ “nản chí” hoặc “cáu gắt”, dẫn đến trẻ con sẽ “tụt hứng” không thèm hỏi nữa. Hệ luỵ dẫn đến là chúng ta sẽ tự khép lại bớt cánh cửa giao tiếp với thế giới của trẻ con, cha mẹ ít dần đi cơ hội để dạy trẻ thông qua các câu hỏi “nhàm chán” của chúng. Và bản thân trẻ con sẽ ít dần đi cơ hội giao tiếp, phát triển vốn hiểu biết từ các câu hỏi xuất phát tận bên trong chúng.

Tại sao trẻ con hỏi nhiều như vậy? Đơn giản là chúng có nhu cầu. Chúng có nhu cầu giao tiếp. Chúng có nhu cầu tìm “gạch” về xây ngôi nhà hiểu biết của chúng. Động cơ tò mò, muốn hiểu biết thế giới xung quanh đến từ bên trong, nó thuộc về bản chất của con người nói riêng và con vật nói chung. Trẻ con muốn biết mọi vật xung quanh nó là gì, các hiện tượng xảy ra thế nào khi chúng tương tác. Do đó chúng phải hỏi, phải thắc mắc, lặp lại nhiều lần không ngại ngùng để đưa các thông tin của thế giới xung quanh từ vùng nhớ ngắn hạn sang vùng nhớ dài hạn (Bạn có thể sử dụng nguyên lý này để học ngoại ngữ và các vấn đề thuộc về trí nhớ). Nếu bạn quan sát kỹ, sẽ thấy trẻ con tiến hành rất nhiều thí nghiệm, “thử và xem nó thế nào” cả ngày mà không biết chán. Chỉ có người lớn lúc nào cũng tìm cách gán cho trẻ con nhiều từ mô tả hành vi của chúng như “nghịch”, “phá”, “quậy”, “lì”…thậm chí còn thêm từ “siêu” vào như một cách “trấn an” mình cũng như xen lẫn một chút cảm giác “tự hào” ^-^.

Trẻ con không phá, chỉ có người lớn chưa tạo ra không gian để thoả mãn nhu cầu khám phá của con trẻ (điều này rất khó trong điều kiện sống đô thị). Trẻ con sẽ rất ít nghịch phá trong nhà nếu nhu cầu vận động bên ngoài được đáp ứng đủ. Trẻ con sẽ không quá ồn ào khi ở trong không gian chật nếu chúng được dẫn ra một không gian rộng lớn hơn (công viên/bãi biển) và được la, hét to thoải mái…

Vấn đề lớn nhất của những người làm cha mẹ như chúng ta là gì? Phần lớn đáp án sẽ là “thời gian”. Chúng ta quá bận, làm gì có thời gian để đưa bọn trẻ ra ngoài chơi vận động mỗi ngày, làm gì có thời gian để đưa chúng đi trải nghiệm nhiều? Làm gì có thời gian để tìm hiểu trả lời các câu hỏi của con? Thực ra, vấn đề có lẽ nằm ở một chỗ khác. Nằm ở sự chọn lựa. Vì mỗi chúng ta có đúng 24 giờ một ngày, chúng ta cần phải lựa chọn theo thứ tự ưu tiên để sử dụng thời gian ngoài thời gian dành cho công việc.

Quan sát trẻ con khi có thể là cách dạy con ít tốn gian nhất dành cho những ai bận rộn. Khi quan sát, bạn sẽ phát hiện ra các biểu hiện của sự thay đổi, các nhu cầu liên quan đến tâm sinh lý, từ đó có các hành xử/can thiệp phù hợp hơn đối với các hành vi của con mình. Ví dụ như khi thấy bé bắt đầu có biểu hiện ném đồ vật, điều đó có nghĩa là bé có nhu cầu thử xem bằng cách thay đổi khoảng cách (ném) một vật ra xa bản thân thì nó sẽ ra sao? Đó là lúc bạn có thể bày ra các trò chơi liên quan đến ném, di chuyển đồ vật một cách an toàn (chọn các đồ chơi mềm, chơi ở không gian rộng như trò ném đá xuống sông). Bằng cách đó vừa thoả mãn nhu cầu phát triển của bé, vừa hạn chế được tổn thất hư hại đồ đạc trong nhà mà không cần phải dùng hình phạt với bé (vì bé chưa ý thức được khi nào ném đồ được cho là hành vi không tốt).

Tất cả những biểu hiện về hành vi của trẻ đều bắt đầu từ nhu cầu bên trong, nội tại bản thân chúng. Có những hành vi tích cực cần phát triển, và cũng có hành vi là biểu hiện của sự mất cân bằng ở một khía cạnh nào đó. Với nguyên tắc là trẻ không hư, quan sát để hiểu được các động cơ từ bên trong, chúng ta có thể hướng trẻ đến việc tự chúng  khám phá, tự đào tạo bản thân mình một cách tự nhiên nhất.

Discussion

No comments yet.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: